10 Nederlandse bieren die je geproefd moet hebben

Op sites als Ratebeer, maar ook op allerlei fora barsten regelmatig discussies los over bieren die je geproefd moet hebben om een weloverwogen oordeel te kunnen geven over Nederlandse bieren. Andere mensen prijzen weer wekelijks een biertje aan via de regionale radio. In de Telegraaf, het AD, maar ook mijn regionale krant staan regelmatig artikelen over niet te missen nieuwe Nederlandse brouwerijen. 

Ik wil de discussie toch een beetje op gang brengen met een overzicht van 10 bieren waarvan ik vind dat je die eens gedronken moet hebben om een weloverwogen oordeel te kunnen geven over Nederlandse bieren. Wie de schoen past trekke hem aan. Verbeteringen en verwensingen zijn welkom. Mijn huid is aardig dik geworden de laatste jaren. Daar gaat-ie!

De eerste is Hertog Jan Grand Prestige.  Ja inderdaad, hij is niet meer zo goed als in de tijd van Toon van de Reek nog de roerstok hanteerde in Arcen. De overname door Inbev heeft weliswaar dit bier een breed podium gegeven, maar ook  wat verlies aan karakter. Maar toch blijft het een goed bier dat ook goed rijpt, en vooral: het was een van de eerste Nederlandse speciaalbieren die op de markt kwam en zich al die jaren heeft kunnen handhaven.  

Gulpener Ur Hop

Ik heb laatst een flesje bij Appie gehaald en dronk het recent nog op een Zuidlimburgs terras. Maar wat is dit ondergistende bier verbijsterend goed! Niet zozeer een pils als wel meer een goedgehopt bijna Beiers aandoend Kellerbier. Wat een prachtige symfonie tussen hop en mout! En wat goed dat een regionale brouwer dit soort juweeltjes op de markt brengt. Een bier dat mensen die alleen maar in bovengistende hopbommen geloven van hun geloof afhelpt.

Budels Herfstbok

Een van de weinige Nederlandse biertradities die de tand des tijds heeft doorstaan. De Nederlandse ondergistende donkere bokken onderscheiden zich van de Duitse doordat ze wat meer caramellerig zoet zijn. Deze Budels bock is toch het bewijs dat dergelijke bieren niet slecht hoeven te zijn.

De Molen Hel & Verdoemenis

Toen Menno Olivier met dit bier op de markt kwam, een jaar of 7, 8 geleden,  ging er een schok door het toen nog zeer kleine Nederlandse bierwereldje. Kunnen wij in Nederland dergelijke bieren maken, die we feitelijk toentertijd alleen nog maar als zeer dure Amerikaanse importen konden proeven? Het antwoord was meteen duidelijk. Ja! En hoe!! Je moet dit bier proeven, waarmee de revolutie feitelijk begonnen is.

De Molen Tsarina Esra Reserva

Houtrijping? RU kidding?? Dat kan toch niet in Nederland, was de in 2008 heersende opinie. Ja dus, De Tsarina Esra Reserva bewees dit overtuigend. Ik ben als “pionier” nog in het gelukkige bezit van één van de 40 eerste flessen van dit bier. Ik heb de Tsarina Esra (het zal wel aan de naam liggen) altijd als een zeer vrouwelijk bier beschouwd. Maar dan wel met de bouw, de kracht en de explosiviteit  van een zevenkampster.

Het Uiltje Big Fat 5 Double IPA

Het bewijs voor de jongere (en oudere) generaties Nederlandse bierproevers, dat we ook in Nederland goeie IPA’s kunnen brouwen. Mooie Nel van Jopen zou overigens ook een geschikte kandidaat kunnen zijn. 

Gulpener Mestreechs Aajt

Gulpen blies nog in de jaren 80 dit zéér traditionele Maastrichtse stadsbier nieuw leven in. Dat was zeer gewaagd, zeker in die tijd. Zoetzuur bier, dat was er feitelijk niet. Het leed dan ook jarenlang een kwijnend bestaan, omdat Nederland er domweg nog niet rijp voor was. Maar een ongezoete versie maakte begin van deze eeuw furore in de Verenigde Staten. Ik heb het onlangs nog geproefd bij de Zwarte Ruiter in Gulpen. Nog steeds een zeer goed bier, dat een breder publiek verdient.

Jopen Koyt

Dit bier was in feite een eerste commercieel geslaagde poging om een traditioneel 17e of 18e eeuws Nederlands bier te doen herleven, na talloze eerdere pogingen. Jopen verdient alle lof voor dit initiatief en het lef  om met een dergelijk bier te komen, wat je verder ook van het resultaat vindt. 

La Trappe Quadrupel 

Een wonderlijke mix van de handelsgeest van de brouwfamilie Swinkels in de serene omgeving van een klooster. En dat brengt dan een goed basisbier voort, dat uitstekend rijpt en zich nog beter leent voor diverse soorten vat- en houtrijping, waarmee naar hartenlust geëxperimenteerd  wordt. Met soms briljante resultaten. Paradoxaal en typisch Nederlands lijkt het wel: handelsgeest en kwaliteit in één. 

Een supermarktmerk pils

Waarom dit op mijn lijst? Wie is er niet groot mee geworden?! In ieder geval diverse nu vooraanstaande microbrouwers. Tien jaar geleden dronken ze nog Schultenbräu, en nu zorgen ze voor een revolutie in bierland Nederland.

Kortere lagertijden, minder mout, minder hop, slechtere kwaliteit grondstoffen. Alles om op kosten te besparen. Je moet het ooit eens proeven, al is het alleen maar om erachter te komen hoe het niet moet. 

– Illustratie: www.hertogjanverzameling.nl

Deel dit bericht:
    This entry was posted in Opinie by Edo van Bree. Bookmark the permalink.

    About Edo van Bree

    Ik pretendeer geen bierkenner te zijn, maar met 1500 geproefde Nederlandse bieren (met op Ratebeer geplaatste proefnotities) heb ik toch enig recht van spreken. Ik ga hierover schrijven in een maandelijks blog.

    21 thoughts on “10 Nederlandse bieren die je geproefd moet hebben

    1. Ik weet niet welke ik er uit gehaald zou hebben, maar ik zou Emelisse 2,5 toegevoegd hebben. Gewoon om mensen te laten beseffen dat een bier niet perse bol hoeft te staan van de alcohol om toch uiterst smakelijk te kunnen zijn.

    2. Voor de grap, de NL bieren die volgens Adrien Tierney-Jones in “1001 bieren die je geproefd moet hebben” staan:

      La Trappe Blond
      La Trappe Dubbel
      De Molen Borefts Stout
      De Molen Hemel & Aarde
      Budels Pilsener
      Gulpener Dort
      Gulpener Korenwolf
      HJ Grand Prestige
      Grolsch Pilsner
      Grolsch Premium Weizen
      Lindeboom Pilsener

    3. Hét voorbeeld van ‘n herfstbock lijkt me toch die van Amstel. Eigendom van Heineken, natuurlijk, maar gewoon een heel degelijk en stijlvast bier. De Budels komt er niet eens bij in de buurt.

      De Skuumkoppe van de Texelse brouwerij lijkt me ook wel een echte Nederlandse klassieker. Dat is misschien ook regionaal hoor, maar in mijn streek is het toch wel het meestverbreide Nederlandse speciaalbiertje.

      Van Gulpener is de Korenwolf natuurlijk ook ‘n echte klassieker, maar ja, die Ur-Hop maakt me ook wel heel blij, dus daar kan ik niet tegen zijn. De Mestreechs Aajt is lastiger: zeker een interessant bier, maar nauwelijks verkrijgbaar, dat maakt het toch geen echte klassieker.

      Voor de Mannenliefde van Oedipus zou ik ook nog wel ‘n lans willen breken. De bekendste IPA is waarschijnlijk toch die van ‘t IJ, die zou ik dus eerder nomineren dan iets van ‘t Uiltje. Sowieso is ‘t wel vreemd dat je geen enkel bier uit dé bierstad van de Lage Landen in de lijst hebt opgenomen.

    4. Even detailzeuren, Edo zit er een paar eeuwen naast: Jopen Koyt moet een 14e-eeuws (gruit) / 15e-eeuws (graansamenstelling) bier voorstellen. En even reclame maken: Koyt én Mestreechs Aajt staan deze zondag op tap op het Festival Historische Nederlandse Bierstijlen in Utrecht. Proost!

    5. @Marcel ik heb lang getwijfeld tussen Amstel Bock en Budels Bock, en het is de laatste geworden.

      ‘t IJ ken ik al vanaf de prille beginperiode, toen Caspar Peterson filterde door een nylon tas en de kattenbak naast de brouwketel stond. Toen waren die bieren zeer vernieuwend, maar wisselvallig van kwaliteit.

      Korenwolf en Skuumkoppe zijn versies gebaseerd op respectievelijk vroegere Hoegaarden en Dunkel Weizen.

      Uiltje heb ik gekozen vanwege de hoogste score voor een NL IPA op Ratebeer

      En wat de Koyt historie betreft, Roel. Jij ben bierhistoricus, dus je zult ongetwijfeld gelijk hebben.

    6. Mijn bier (H)opvoeding is ooit begonnen bij het drinken van tripels. Ik denk dat ik niet de enig ben die bij deze categorie is begonnen. Vandaar dat ik toch graag de Ramses Antenne tripel zou willen toevoegen. In mijn beleving de mooist gebalanceerde tripel gebrouwen in Nederland.

    7. Nou dan ga ik ook nog even mierenneuken hoor. Het Uiltje Big Fat is niet de hoogst gerate NL IPA, want het is een DIPA / Imperial IPA. De hoogst gerate IPA is momenteel Van Moll Doerak (3.71) vlak voor Pampus Blinck (3.69).

    8. kan iemand mij uitleggen wat iedereen zo lekker vind aan die jopen mooie nel? ik vind er geen zak aan. te zoet (net als de meeste bieren van jopen) en te eendimensionaal. binnenkort maar weer eens her proberen. bij de hema koop je hem gewoon ;)

      • Ik herinner me dat er heel veel verschil zat in de verschillende versies die ze hebben uitgebracht voordat ze tot een definitieve versie zijn gekomen. Ik zie op RB dat er qua score ook een enorm verschil tussen zit (bij mij iig): een 3.3 voor de uiteindelijke versie (dus ik ben er ook niet kapot van), een 2.4 voor versie #6 (dus dat viel echt tegen) maar een 4.1 voor versie #5 (veruit de beste). Dus ik ven het wat de huidige versie betreft wel met je eens, niet zo geweldig. Gemiddeld genomen echter krijgt de definitieve versie hoger dan #5, dus hij smaakt misschien te zoet en eendimensionaal, maar dat valt kennelijk meer in de smaak bij de gemiddelde drinker dan de extremere versies. Op zich logisch, niet voor niets krijgt ‘de echte bierfanaat’ -of hoe men het ook wil noemen- steeds vaker tegengeworpen dat ze alleen maar van extreme en ongebalanceerde bieren houdt die niet meer naar bier smaken. Voor de duidelijkheid: ik ben het daar niet mee eens, het is slechts wat ik ervaar.

    9. Mooi lijstje, Edo! Naast de supermarktpils (waarom?) een fraai beeld van klassiek vs. nieuw en via zoet en zelfs zuur naar bitter.

    10. Ik vind het wel jammer dat je het IJ nu nog afrekent op de tijd dat de bieren wisselvallig zijn. Ik denk dat die wisselvalligheid er nu wel uit is. Daarbij vind ik het wel goed van ze dat ze enerzijds de oorspronkelijke bieren in ere houden en anderzijds ook nieuwe bieren op de markt brengen die toch een IJ toets houden. Of je hem verder in je lijst wilt zetten is natuurlijk je heel eigen smaak. maar nu beginnen over wat toch wel zo’n 20 jaar geleden gebeurd met zijn vind ik niet fraai.

    11. IJ IPA, ratebeer weighted average 3,58
      Uiltje Big Fat 5 ratebeer weighted average 3,88

      Ik heb IJ IPA geproefd en heb ervan genoten.

      En ik vind het triest dat ik wordt afgerekend op het schetsen van een beetje couleur locale van rond 1985.

    12. Zoals het er stond las ik dat je die beschrijving gebruikte als reden waarom hij niet in jou lijstje stond, Dat bracht me tot mijn reactie. Nu begrijp ik dat het in elk geval niet jouw bedoeling was, dus neem ik die reactie van mij bij deze terug.

    13. Beste Edo,

      Het water loopt je al in de mond van deze heerlijke bieren! Dank! Leuk dat er ook een trappist op staat. Echter, een klein maar niet onbelangrijk detail: de La Trappe Quadrupel komt niet uit de hoge hoed van de familie Swinkels. De trappisten van brouwerij De Koningshoeven brouwden dit bier al tientallen jaren voordat Bavaria 49% van de aandelen verwierf en zelfs nog voor de Stella Artois-tijd (de trappisten zelf hebben overheersende zeggenschap van 51%; dat blijft ook zo).

      Overigens ben ik juist van mening dat de handelsgeest van de familie Swinkels soms op de loop gaat met La Trappe. De bieren La Trappe Jubilaris, Quadrupel Oak Aged, Witte Trappist en PUUR komen uit hun hoge hoed. Hoewel smakelijke bieren, is het de vraag of dit hoort in een trappistentraditie.

      Welk bier ik er graag op had gezien, was de jongste Neerlandse Trappist: Zundert. Een heerlijk karamelachtig bier dat zich uitstekend verhoudt tot een goede oude kaas en ook heerlijk bij goede herfstmaaltijden (denk aan wildgerechten).

    14. Mooie gratis app is “bierapp”. De meeste bieren staan er in met een omschrijving. En een rating functionaliteit. Daar krijg je dan vervolgens sugesties op :) ik heb hem nog niet uitgespeelt

    15. @Bart. Die bieren hebben in elk geval de zegen van de abt. Hij zou de naam “Witte Trappist” zelfs hebben bedacht. Ook andere trappistenkloosters verzinnen nieuwe dingen. Denk bijvoorbeeld aan de introductie van een Blonde Westvleteren nu al weer jaren geleden. Was volgens overlevering vooral om aan de wens van In de Vrede om ook een blond bier te hebben te kunnen voldoen. De lichtste donkere westvleteren heeft toen ook het loodje gelegd.

      • Beste Fred,

        Zoals aangegeven, gebeurd niets zonder toestemming van de trappisten zelf. Dus dat zij akkoord zijn gegaan lijkt mij niet meer dan normaal.

        Ik snap je vergelijking met Westvleteren, maar je vergelijking gaat m.i. niet op. Hoeveel soorten bier heeft de gemiddelde trappistenbrouwerij? Eén tot maximaal drie. La Trappe is met 9(!) soorten een wel erg vreemde eend in de bijt. Zoals gezegd lijkt mij dat dit mede onder invloed van de marketingmachine van de familie Swinkels komt. Ik zeg niet dat dát verkeerd is (het zijn smakelijk bieren!), maar het past niet echt bij de cisterciënzerspiritualiteit. Dit is een veelgehoorde kritiek op La Trappe en niet helemaal onterecht…

    16. Inderdaad kiest Latrappe voor meer variatie dan de meeste trappistenbrouwers. Maar ook zij voldoen aan de eisen die aan trappistenbrouwerijen gesteld worden. Waaronder die dat alle opbrengsten naar het klooster dan wel naar door dat klooster aangewezen goede doelen. Daartoe is ook de oorspronkelijke constructie waarbij het bier aan Bavaria verkocht werd en dan door hen weer verder verlaten, wat er toe leidde dat het bier weer het trappistenlogo kon gebruiken op hun etiketten. Nu verkoopt de brouwerij hun bieren weer zelf en gebruiken ze Bavaris alleen voor de distributie. Daarnaast huurt Bavaria capaciteit van Latrappe voor bijvoorbeeld hun Bockbier. Maar dat ze actief met hun marketing de keuze van bieren beïnvloeden is veel gezegd, maar nimmer aangetoond bij mijn weten. Met uitzondering dan van een van de Swinkels, maar die werkt niet voor Bavaria, die is full time in dienst van de Schaapskooi. Ik hoor weinig meer van hem de laatste tijd schiet me nu te binnen.

      • Wat je schrijft, is dan wel waar, maar mijn punt is niet zozeer de link die jij legt (dat La Trappe het Authentic Trappist Product logo mag dragen). Het voeren van zovele bieren en een bepaalde commerciële strategie voeren, is niet gelijk aan die van de cisterciënzerorde (= trappistenorde). Vergelijk die maar eens met de “commerciële activiteiten” van de andere trappistenbrouwerijen. Je zult al gauw tot de conclusie komen dat die een totaal andere strategie voeren. De verschillen zijn groot. Dit tot slot, want we dwalen af volgens mij. ;)

    Leave a Reply

    Your email address will not be published. Required fields are marked *