The world is (not) really changing

worldNou ja de wereld… Nederland dan toch. Tot voor kort konden wij Nederlanders aldus diverse recensenten (op diverse bierwebsites) geen IPA’s brouwen. En Imperial Stouts dat kon alleen De Molen. Nou vooruit, en Emelisse zo nu en dan, maar De Molen stond er wereldwijd om bekend. Alle nieuwe brouwerijen ten spijt, IPA’s maken was nog steeds iets wat geen van allen beheerste en de Imperial Stouts konden toch niet tippen aan die van de brouwer uit Bodegraven. Maar is dat nog steeds zo? Ik ben benieuwd en deel u mijn persoonlijke overpeinzingen.

Wat de Imperial Stouts betreft heeft De Molen natuurlijk inderdaad al jaren een reputatie die tot in de uiterste woestijngronden van de wereld bekend is. Ook de ratebeer ranglijst is er sinds de toestroom van nieuwe brouwers nauwelijks anders gaan uitzien. De brouwers waarvan de bierliefhebbers wel weten dat ze (steen)goeie Imperial Stouts maken komen ondanks dat gegeven op z’n vroegst pas in de middenmoot. Afgezien van Rooie Dop DOS Bourbon BA (23e) staan er in de top 50 Imperial Stouts uit Nederland alleen maar bieren van De Molen of Emelisse.

Bovenstaande heeft niet alleen te maken met het feit dat deze twee brouwerijen simpelweg hele goeie bieren op de markt hebben gebracht. Belangrijker nog is dat ze deze hele goeie bieren, of ten minste een deel daarvan, op de markt hebben gebracht toen er nog maar weinig van deze dikke Imperial Stouts waren. De reputatie die ze daarmee opbouwden kan niet anders dan hebben bijgedragen aan de scores voor bieren die later volgden. Voor nieuwe brouwers is het niet makkelijk om daar tussen te komen c.q. hetzelfde te bereiken.

Daarnaast denk ik dat door het aanbod en de verbeterde kwaliteit vaker wordt geconcludeerd bij het proeven van een Imperial Stout dat ‘ie wel goed is, maar er niet bovenuit steekt’. Kortom: ‘erg lekker, maar zo zijn er meer’. En zie er met het huidige aanbod aan brouwerijen en bieren dan nog maar eens bovenuit te steken. Bovendien zie ik het ook aan mijn eigen lijstje. Aan kop staan nog steeds 3 bieren van De Molen. Van de eerste 11 zijn er slechts 3 niet van De Molen of Emelisse. Nee, aan de top van de Nederlandse Imperial Stouts gaat niet snel veel veranderen denk ik.

Qua IPA’s – en ik beperk mij in dit verband tot de bieren die op ratebeer als IPA zijn gecategoriseerd en niet alle afgeleiden daarvan (Black IPA, DIPA, Session IPA) – kon Nederland nooit meekomen met het hop-geweld uit vooral de VS. De hoogst gerate Nederlandse Imperial Stout? Een 4.14. En nog een stuk of 20 meer boven de 3.9. De hoogst gerate IPA uit Nederland? Niet boven de 3.7 en 20 bieren verder zit je op een 3.5.

Waarom is dit verschil zo groot? Ik denk omdat de (American style) IPA’s pas later echt zijn komen overwaaien. Ik zie pas sinds kort in de bierwinkels waar ik kom standaard een lekker fruitige IPA op de plank staan. Tot mijn grote vreugde overigens. Maar waarom scoren ze dan lager?

Sowieso scoren Imperial Stouts nu eenmaal bijna altijd (gemiddeld) hoger. En eerlijk is eerlijk, er zitten (althans kunnen zitten) veel meer smaken in. Als iemand niet van hop houdt vindt ie IPA 1 niet lekker, IPA 50 niet lekker en normaal gesproken IPA 1707 ook niet. Maar als iemand niet van een sterk geroosterde Imperial Stout houdt kan ie kiezen voor een ‘chocolade Imperial Stout’, een koffie Stout, een vanille stout etc. etc. Daar komt nog eens bij dat, vind ik althans, Barrel Aging een Imperial Stout echt kan verbeteren, terwijl het een IPA meestal niet te goede komt.

Tot zover de verschillen tussen de stijlen. Waar blijven de Nederlandse IPA’s die de gemiddelden van hun Amerikaanse tegenhangers gaan benaderen of overtreffen? Hoewel De Molen ook in de IPA ranglijst sterk vertegenwoordigd is zijn hier veel meer andere brouwers te vinden. Van Moll heeft met hun Doerak (3.68) recentelijk de leiding overgenomen van Emelisse Earl Grey IPA (3.66), in de top 10 zijn verder ook nog ’t IJ, Pampus en De 7e Hemel te vinden en verderop duikt een veelvoud aan andere brouwerijen op.

Langzaam maar zeker lijken er dus toch veranderingen op komst. Ik zie het ook in mijn eigen lijst. Mijn top 5 behelst maar één bier van voor 2014 en de bieren zijn afkomstig van 4 verschillende brouwers. Hoewel ik zonder meer biased ben heeft Van Moll wat mij betreft de beste IPA’s van Nederland op het moment. Maar zij hebben een groot nadeel: ze zijn een brewpub die –relatief gezien– maar weinig bottelt. De Doerak is sinds kort op fles verkrijgbaar en komt prompt bovendrijven als nummer 1 IPA van Nederland.

Overigens draagt het bottelen ook maar in beperkte mate bij aan een (hogere) score. Sterker nog, het kan de score ook nadrukkelijk negatief beïnvloeden en ook hierin schuilt een verklaring voor de lagere gemiddelde score ten opzichte van de Imperial Stouts. Niet voor niets staat er op sommige flesjes Imperial Stout van De Molen dat het bier tot 25 jaar houdbaar is. En niet voor niets staat er op sommige flesjes IPA van The Kernel dat het bier binnen 3 maanden gedronken moet worden. Dat maakt het natuurlijk niet makkelijker om een top IPA ook na verschepen als top IPA te laten smaken. Hoe oud is het bier? Hoe is het bewaard? Hoe lang staat het al in het licht in de winkel?

Toch blijven de scores voor de Nederlandse IPA’s ook achter vergeleken met de algehele IPA top. Wij Nederlanders zijn een, hoe zal ik het zeggen, zuinig volkje. We worden niet snel ‘hyperenthousiast’ en als veel anderen dat worden zijn sommigen onder ons nog eerder geneigd om ‘een Waldorf & Statler-tje’ te doen dan om erin mee te gaan. Dit in tegenstelling tot andere landen, zo lijkt. Want behalve de VS schieten de hoog scorende IPA’s uit bijvoorbeeld Polen ook ineens uit de grond, waarbij er maar weinig Poolse users zijn die het bier geen hoge score geven.

Hiermee wil ik overigens in het geheel niet zeggen dat het geen goeie bieren zijn. Integendeel, ik heb een enkel bier mogen proeven en het was heel erg goed, maar niet beter dan de Nederlandse IPA’s!

Is the world really changing? Nou, qua Imperial Stouts lijkt er (in Nederland) weinig te veranderen tot een brouwer een nieuwe doorbraak vindt, voor zover niet alles al is geprobeerd met deze top-stijl. Wat IPA’s betreft kunnen we echter nog veel winnen. De eerste tekenen zijn er, de eerste steengoeie IPA’s ook al. De komende tijd zullen er alleen maar meer volgen. En dan is het slechts een kwestie van tijd tot dat ene bier zal opduiken dat wij met z’n allen die IPA-top in gaan katapulteren!

– Dit verhaal verscheen eerder op Spoelen Maar

Deel dit bericht:

    6 thoughts on “The world is (not) really changing

    1. ik begrijp niet helemaal wat nu je boodschap is. Kijken naar de beoordeling van bieren op ratebeer en dan concluderen dat de Nederlandse bieren niet kunnen wedijveren met de rest van de wereld?
      De beoordelingen op ratebeer of reetbier zo u wilt zijn een gemiddelde van een select gezelschap beergeeks die over het algemeen hoog alcoholische, extreme en zeldzame bieren hoog waarderen. Volgens mij is het niet representatief voor de werkelijke kwaliteit van de bieren, zie bv Westvleteren 12. Niks mis mee, maar er zijn toch vele betere bieren.

      • Ach ja, Ratebeer is slechts een afspiegeling van een select gezelschap inderdaad. Nu moeten we de voorkeur van Amerikanen niet verwarren, met die van NL gebruikers. En de NL IPAs worden voornamelijk door NL gebruikers beoordeeld. Maar het is in principe niets nieuws: ik schreef al een tijd terug over dat NL niet weet wat een IPA is. Maar daar is gelukkig wel verandering in gekomen: de kwaliteit van de IPA van eigen bodem neemt met grote stappen toe. En daar kan ik alleen maar blij mee zijn. :-)

    2. “ik begrijp niet helemaal wat nu je boodschap is” –> Het is geen nieuwssite toch? Ik pretendeer ook geen nieuws te brengen. Ik bekeek een bepaald gegeven en vroeg me af waarom dit zo zou zijn. Niet voor niets geef ik in de eerste alinea direct aan dat het mijn persoonlijke overpeinzingen zijn.

      “Kijken naar de beoordeling van bieren op ratebeer en dan concluderen dat de Nederlandse bieren niet kunnen wedijveren met de rest van de wereld?” –> Precies, en toen vroeg ik me dus af waarom dit zo is. Ik begrijp niet wat daar zo onlogisch aan is. Ik kan uit je comment opmaken dat jij behoort toch het Nederlands Gezelschap van Ratebeer Haters, maar ik begrijp niet waarom. Elke bierwebsite heeft zijn goede en minder goede kanten. Wat wil je dan? Untappd, waar je ijsjes op kunt beoordelen die iemand in bier gedoopt heeft? Beer Advocate waar je met rare letters werkt en ineens afgegooid kunt worden als je de grote leiders niet aanbidt? Op alle websites valt wel wat aan te merken, waarbij ik overigens je conclusie dat “De beoordelingen op ratebeer of reetbier zo u wilt zijn een gemiddelde van een select gezelschap beergeeks [zijn] die over het algemeen hoog alcoholische, extreme en zeldzame bieren hoog waarderen” geheel niet deel.

      “Volgens mij is het niet representatief voor de werkelijke kwaliteit van de bieren, zie bv Westvleteren 12. Niks mis mee, maar er zijn toch vele betere bieren.” –> Geen enkele website waarop mensen hun persoonlijke waardering (subjectief dus!) geven is een in beton gegoten waarheid. Ik vindt WV 12 ook een prima bier maar lang niet het beste van de wereld. Maar wat ik een geniaal bier vind, vindt jij mss wel waardeloze bocht. Ik ben niet bekend met de toplijsten van bijvoorbeeld BA of Untappd (als daar ook van dit soort lijsten bestaan) maar ik denk niet dat daar dan wel voornamelijk ‘laag alcholische, 13-in-een-dozijn en overal verkrijgbare bieren’ de boventoon voeren.

      Ik begrijp neit helemaal, of eigenlijk helemaal niet, wat jouw boodschap is. Althans niet wat je ermee wilt. Al had ik wel verwacht dat een soortgelijk bericht zou komen van iemand. Maar mss wil je het nog eens verduidelijken, zoals ik in deze comment ook heb gedaan?

    3. @René: blijkbaar vinden we dan uiteindelijk, onafhankelijk van Ratebeer, dat de kwaliteit idd snel toe neemt. Ik had dat niet begrepen, mijn fout.
      Mijn strekking was eigenlijk dat ik me afvroeg of je op basis van Ratebeer resultaten kan concluderen dat NL IPA minder is dan Amerikaanse. Volgens mij niet.
      Ik denk dat je het beste een aantal IPA’s uit verschillende landen blind moet proeven om dat (onbevooroordeeld) te kunnen beoordelen.

    4. @Mark: Mijn uitgangspunt was idd anders dan je hebt geïnterpreteerd. Het was niet “NL IPA [is] minder dan Amerikaanse”, maar “Nederlandse IPA’s scoren lager dan Amerikaanse IPA’s (en uit een aantal andere landen), waar zou dit aan kunnen liggen?”. Dit dan weer in vergelijking met de Imperial Stouts, waarin NL (hoewel dan voornamelijk De Molen) het best goed doet en mijn eigen ervaringen. Tot slot is het ook deels een reactie / voortbordurend verhaal op een eerder op dossierhop verschenen stuk, vgm van de hand van Cees, waarin is betoogd dat Nederlandse brouwers niet weten wat een IPA is. En de conclusie (althans een deel daarvan) van mijn “persoonlijke overpeinzingen” was dat de kwaliteit nu toch begint toe te nemen en het -in mijn ogen- slechts een kwestie van tijd is voordat ‘wij’ een NL IPA zullen beoordelen met de scores die het verdient en het bier daarmee in de IPA top zullen laten verschijnen.

    Leave a Reply

    Your email address will not be published. Required fields are marked *